20.02.2026-cı il tarixdə Leksika və ölkəşünaslıq kafedrasının baş müəllimi Gulnur İsmayılovanın Publisistik tərcümə fənnidən “Tərcümə və üslub” mövzusunda Xarici dil müəllimliyi (ingilis-rus bölməsi) 3-cü kurslarda açıq dərsi keçirildi.
Bu dərsin məqsədi tələbələri tərcümə və üslub anlayışları ilə tanış etmək, metafora və metonimiyanı mühüm üslubi vasitələr kimi təqdim etməkdir.
Əvvəlki dərsin müzakirəsi. Tərcümə və üslubun əsas anlayışlarının təqdim olunması, metafora və metonimiyaya xüsusi diqqət yetirilməsi. Yeni dərsin əsas məqamlarının, o cümlədən standartların, məqsəd və vəzifələrin izah edilməsi, ilkin biliklərin formalaşdırılması və məcazi dil ilə bağlı əsas lüğət vahidlərinin təqdim edilməsi.
Müəllim əvvəlki dərsi xatırladaraq onu tərcümə və üslub mövzusu ilə əlaqələndirir. Tələbələr metafora və metonimiya anlayışları ilə tanış edilir və bu üslubi vasitələrin nitqdə və tərcümədə necə istifadə olunduğunu öyrənirlər. Yeni dərsin əsas məqsədləri, vacib məqamları və əsas lüğət vahidləri təqdim və izah olunur. Bu, tələbələrə ilkin bilik formalaşdırmağa və sonrakı məşğələlərə hazırlaşmağa kömək edir.
Tələbələrin tərcümə və üslub haqqında əvvəlki biliklərini aktivləşdirmək üçün suallar verilir. Metafora və metonimiya ilə bağlı fikirlər dəqiqləşdirilir və əlavə məlumat təqdim olunur. Tələbələrin anlayışını yoxlamaq və iştirakını təşviq etmək üçün qısa beyin həmləsi fəaliyyəti təşkil olunur.
Müəllim istiqamətləndirici suallar verir, tələbələri metafora və metonimiya haqqında fikirlərini bölüşməyə təşviq edir. Bu fəaliyyət əvvəlki bilikləri aktivləşdirir və məcazi dilin daha dərindən anlaşılmasına zəmin yaradır. Qısa müzakirələr anlayışların aydınlaşmasına və tələbələrin fəal iştirakına kömək edir.
Tərcümə və üslubla bağlı oxu, yazı, danışma və dinləmə bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi, xüsusilə metafora və metonimiyaya diqqət yetirilməsi. İdarə olunan danışıq fəaliyyətləri və məşqlər vasitəsilə səlisliyin artırılması. Ünsiyyətdə fəal iştirakı təşviq etmək və tələbələrin lüğət ehtiyatını yeni məcazi ifadələrlə zənginləşdirmək üçün yaradıcı tapşırıqların daxil edilməsi.
Tələbələr müxtəlif mətn və cümlələrdə metafora və metonimiya nümunələrini təhlil edərək məcazi dilin tərcümə və üslubda necə funksionallaşdığını anlayırlar. Oxu, müzakirə və praktik fəaliyyətlər vasitəsilə danışma, yazma və şərh etmə bacarıqları inkişaf etdirilir. Üslubi vasitələrin müəyyən edilməsi və öz nümunələrinin yaradılması kimi tapşırıqlar səlisliyi artırır, lüğət ehtiyatını zənginləşdirir və tələbələrin dil istifadəsi və məna haqqında fikirlərini ifadə etmələrinə imkan yaradır.
Metafora və metonimiya ilə bağlı suallar və qısa tapşırıqlar vasitəsilə tələbələrin anlayışı yoxlanılır. Tərcümə və üslubla bağlı mənalı nümunələr və situasiyalar təqdim olunaraq öyrənməyə maraq artırılır. Tələbələrin müstəqil düşünməsini və praktik tətbiqini təşviq edən istiqamətləndirici suallar verilir.
Müəllim müzakirə və qısa məşqlər vasitəsilə tələbələrin anlayışını yoxlayır. İstiqamətləndirici suallar tələbələrə məcazi dili müstəqil şəkildə izah və istifadə etməyə kömək edir. Aydın nümunələr mövzunun daha asan və maraqlı şəkildə qavranılmasını təmin edir.
İştirak edənlər:
- Filologiya və xarici dillər fakültəsi dekan müavini Aslanova Məleykə
- Leksika və ölkəşünaslıq kafedrasının baş müəllimləri; Məmmədova Aytən, Rzayeva Mədinə, Əliyeva Günel, İsayeva Kəmalə, Nəsibova Gülnarə, Hacıyeva Yaqut
- Leksika və ölkəşünaslıq kafedrasının müəllimləri; Rəhimli Aytən, Hüseynova Nəzrin