{"id":18900,"date":"2026-04-15T08:06:05","date_gmt":"2026-04-15T06:06:05","guid":{"rendered":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/?p=18900"},"modified":"2026-04-15T08:09:08","modified_gmt":"2026-04-15T06:09:08","slug":"bu-gun-akademik-z%c9%99rif%c9%99-eliyevanin-anim-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/?p=18900","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"512\" height=\"356\" src=\"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/unnamed.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18902\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Aprelin 15-i g\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq-alim, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n xatir\u0259sini anma g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131na m\u0259xsus l\u0259yaq\u0259tli, \u015f\u0259r\u0259fli bir \u00f6m\u00fcr ya\u015fam\u0131\u015f Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n nurlu xatir\u0259si q\u0259dirbil\u0259n xalq\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259r il an\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Nax\u00e7\u0131van\u0131n \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015f Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva \u00e7ox z\u0259ngin v\u0259 m\u0259nal\u0131 \u00f6m\u00fcr yolu ke\u00e7ib. O, g\u00f6rk\u0259mli ictimai v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadimi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck o\u011flu \u018fziz \u018fliyevin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. Atas\u0131n\u0131n \u00f6m\u00fcr yolu onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sl h\u0259yat m\u0259kt\u0259bi olub. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin memar\u0131 v\u0259 qurucusu, b\u00fct\u00fcn m\u0259nal\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fc V\u0259t\u0259ninin v\u0259 xalq\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259qqisin\u0259 h\u0259sr etmi\u015f dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin v\u0259fal\u0131 \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131, s\u0259daq\u0259tli dostu v\u0259 etibarl\u0131 silahda\u015f\u0131 olub. Vaxtil\u0259 \u018fziz \u018fliyevin ail\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcb-g\u00f6t\u00fcrd\u00fckl\u0259ri yax\u015f\u0131 bir t\u0259cr\u00fcb\u0259 kimi \u00f6lk\u0259nin birinci \u015f\u0259xsinin xan\u0131m\u0131 oldu\u011fu zamanlarda k\u00f6m\u0259yin\u0259 \u00e7at\u0131b. O, Ulu \u00d6nd\u0259r\u0259 m\u0259n\u0259vi dayaq, arxa olub.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m oftalmologiyan\u0131n aktual probleml\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirirdi. Bu probleml\u0259r aras\u0131nda diaqnostika, qlaukoman\u0131n v\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n iltihab\u0131n\u0131n m\u00fcalic\u0259si x\u00fcsusi yer tutur. Onun diqq\u0259tini oftalmologiyan\u0131n elmi c\u0259h\u0259td\u0259n az ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sah\u0259si &#8211; g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131 c\u0259lb edir. Bu problemin aktuall\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z kimya v\u0259 elektronika s\u0259nayesinin geni\u015f inki\u015faf\u0131 il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 bir \u00e7ox yeni kimy\u0259vi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131na t\u0259sirinin elmi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259dqiqi il\u0259 \u0259laq\u0259dar idi. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bu sah\u0259nin ilk t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 olub. G\u00f6rk\u0259mli alim d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 olaraq g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131ran elmi-t\u0259dqiqat laboratoriyas\u0131 yarad\u0131b v\u0259 elm al\u0259mind\u0259 yeni bir istiqam\u0259tin &#8211; pe\u015f\u0259 oftalmologiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyub. O, bu sah\u0259y\u0259 dair ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131n ilkin n\u0259tic\u0259l\u0259rini \u00fcmumil\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k Moskvada, M.Helmholts ad\u0131na Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n kimya s\u0259nayesi i\u015f\u00e7il\u0259rind\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti\u201d m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edib. 1977-ci ild\u0259 ona tibb elml\u0259ri doktoru alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si verilib.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6rk\u0259mli alim uzun ill\u0259r respublikan\u0131n iri s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri apar\u0131b. Bu t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u201c\u015ein istehsal\u0131nda g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131\u201d, \u201cXroniki yod intoksikasiyas\u0131 zaman\u0131 oftalmologiya\u201d v\u0259 \u201cYod s\u0259nayesind\u0259 g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 x\u0259st\u0259liyinin profilaktikas\u0131\u201d kimi d\u0259y\u0259rli monoqrafiyalar\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. 1981-ci ild\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 oftalmologiyan\u0131n inki\u015faf\u0131na verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 ona ke\u00e7mi\u015f ittifaq\u0131n oftalmologiya sah\u0259sind\u0259 \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r m\u00fckafat\u0131 olan SSR\u0130 Tibb Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n M.\u0130.Averbax ad\u0131na m\u00fckafat\u0131 verilib. O, h\u0259min m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n ilk qad\u0131n alim idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva 1983-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilib. O, h\u0259m\u00e7inin bir s\u0131ra d\u0259rs v\u0259saiti v\u0259 monoqrafiyalar\u0131n m\u00fc\u0259llifidir: \u201cK\u0259skin virus konyuktivitl\u0259ri\u201d, \u201cKeratitl\u0259r, g\u00f6z\u00fcn damarl\u0131 trakt\u0131n\u0131n, torlu qi\u015fan\u0131n, g\u00f6rm\u0259 sinirinin x\u0259st\u0259likl\u0259ri, kataraktalar\u201d, \u201cQlaukoma v\u0259 g\u00f6z\u00fcn hipertenziyas\u0131\u201d, \u201cG\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si\u201d, \u201cG\u00f6z ya\u015f\u0131 axmas\u0131n\u0131n fiziologiya v\u0259 histologiyas\u0131\u201d, \u201c\u015e\u0259k\u0259rli diabetd\u0259 g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri\u201d, \u201cG\u00f6z\u00fcn mikroc\u0259rrahiyy\u0259si\u201d, \u201cG\u00f6z b\u0259b\u0259yi ha\u015fiy\u0259sinin adaptasiya v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 funksiyas\u0131\u201d v\u0259 sair. Alimin \u201cYa\u015fapar\u0131c\u0131 yollar\u0131n fiziologiyas\u0131\u201d, \u201cYa\u015fapar\u0131c\u0131 yollar\u0131n c\u0259rrahi m\u00fcalic\u0259si\u201d, \u201cG\u00f6z ya\u015f\u0131 yollar\u0131n\u0131n qoruyucu c\u0259rrahiyy\u0259 \u00fcsullar\u0131\u201d v\u0259 dig\u0259r \u0259s\u0259rl\u0259ri bu g\u00fcn d\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyub saxlay\u0131r. O, iridodiaqnostika v\u0259 iridoterapiya probleml\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olub, bu sah\u0259y\u0259 dair iki monoqrafiya haz\u0131rlay\u0131b. D\u00fcnya miqyas\u0131nda iridodiaqnostikaya aid kitablar\u0131 da ilk d\u0259f\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva yaz\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva h\u0259m d\u0259 g\u00f6rk\u0259mli ictimai xadim idi. O, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 S\u00fclh\u00fc M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc, Az\u0259rbaycan S\u00fclh\u00fc M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259si s\u0259drinin m\u00fcavini, \u00dcmumittifaq \u201cBilik\u201d C\u0259miyy\u0259ti \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin, \u00dcmumittifaq Oftalmoloqlar Elmi C\u0259miyy\u0259ti R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc olub, \u201c\u018fm\u0259kdar elm xadimi\u201d f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n f\u0259xri adlar\u0131, elmi titullar\u0131, m\u00fckafatlar\u0131 olduqca \u00e7oxdur. Bu adlar\u0131n h\u0259r biri q\u00fcrur, iftixar m\u0259nb\u0259yidir. Amma bu adlar s\u0131ras\u0131nda \u0259n \u015f\u0259r\u0259flisi Ana ad\u0131d\u0131r. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi x\u0259ttinin layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin anas\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aprelin 15-i g\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq-alim, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n xatir\u0259sini anma g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131na m\u0259xsus l\u0259yaq\u0259tli, \u015f\u0259r\u0259fli bir \u00f6m\u00fcr ya\u015fam\u0131\u015f Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n nurlu xatir\u0259si q\u0259dirbil\u0259n xalq\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259r il an\u0131l\u0131r. Nax\u00e7\u0131van\u0131n \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015f Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva \u00e7ox z\u0259ngin v\u0259 m\u0259nal\u0131 \u00f6m\u00fcr yolu ke\u00e7ib. O, g\u00f6rk\u0259mli ictimai v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadimi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck o\u011flu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":18903,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-18900","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbrlr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18900","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18900"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18900\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18904,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18900\/revisions\/18904"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}