{"id":18702,"date":"2026-03-30T10:07:29","date_gmt":"2026-03-30T08:07:29","guid":{"rendered":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/?p=18702"},"modified":"2026-03-30T10:15:16","modified_gmt":"2026-03-30T08:15:16","slug":"31-mart-az%c9%99rbaycanlilarin-soyqirimi-gunu-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/?p=18702","title":{"rendered":"31 Mart &#8211; Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p>Soyq\u0131r\u0131m\u0131 unutmad\u0131q!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"512\" height=\"322\" data-id=\"18704\" src=\"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18704\"\/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>1813-c\u00fc v\u0259 1828-ci ill\u0259rd\u0259 imzalanm\u0131\u015f G\u00fcl\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 v\u0259 tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u0259sinin \u0259sas\u0131 qoyulub, sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 is\u0259 h\u0259min torpaqlar\u0131n \u00f6zg\u0259ninkil\u0259\u015fdirm\u0259 prosesin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 erm\u0259nil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si h\u0259yata ke\u00e7irilib.<br>\u0130r\u0259van, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lan erm\u0259nil\u0259r orada ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131larla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 azl\u0131q t\u0259\u015fkil etm\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, \u00f6z havadarlar\u0131n\u0131n himay\u0259si alt\u0131nda \u201cErm\u0259ni vilay\u0259ti\u201d adland\u0131r\u0131lan inzibati b\u00f6lg\u00fcn\u00fcn yarad\u0131lmas\u0131na nail olublar. S\u00fcni \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc, \u0259slind\u0259, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z torpaqlar\u0131ndan qovulmas\u0131, Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131b. Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda \u201cb\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d ideyas\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259ni xalq\u0131n\u0131n tarixinin saxtala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 \u00fcmum\u0259n, Qafqaz\u0131n tarixinin t\u0259hrif olunmas\u0131 bu f\u0259aliyy\u0259tin m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edib.<br>\u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d yaratmaq x\u00fclyas\u0131ndan ruhlanan erm\u0259ni q\u0259sbkarlar\u0131 1905-1907-ci ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar h\u0259yata ke\u00e7irib. Erm\u0259nil\u0259rin Bak\u0131dan ba\u015flanan k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 v\u0259 indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259ki Az\u0259rbaycan k\u0259ndl\u0259rini \u0259hat\u0259 edib. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilib.<br>Birinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si, Rusiyada ba\u015f vermi\u015f 1917-ci il fevral v\u0259 oktyabr \u00e7evrili\u015fl\u0259rind\u0259n m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 ed\u0259n erm\u0259nil\u0259r bu d\u0259f\u0259 \u00f6z m\u0259nfur niyy\u0259tl\u0259rini bol\u015fevik bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda realla\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. 1918-ci ilin mart ay\u0131ndan etibar\u0259n Bak\u0131 Kommunas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259ksinqilab\u00e7\u0131larla m\u00fcbariz\u0259 \u015f\u00fcar\u0131 alt\u0131nda Bak\u0131 quberniyas\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si plan\u0131 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilib.<br>H\u0259min g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, habel\u0259 Bak\u0131 quberniyas\u0131na daxil olan \u015eamax\u0131, Quba v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 q\u0259zalarda on minl\u0259rl\u0259 dinc sakin m\u0259hz etnik v\u0259 dini m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilib, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259ri, m\u0259scid v\u0259 q\u0259biristanl\u0131qlar yerl\u0259-yeksan edilib. Sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 daha da az\u011f\u0131nla\u015fan erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri qeyri-insani \u0259m\u0259ll\u0259rini davam etdirib, Qaraba\u011f, Z\u0259ng\u0259zur, Nax\u00e7\u0131van, \u015eirvan, \u0130r\u0259van v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0259tll\u0259r, talanlar v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iribl\u0259r.<br>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarand\u0131qdan sonra 1918-ci ilin mart hadis\u0259l\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilib v\u0259 Nazirl\u0259r \u015euras\u0131 iyulun 15-d\u0259 bu faci\u0259nin t\u0259dqiqi m\u0259qs\u0259di il\u0259 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 \u0130stintaq Komissiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul edib. Komissiya mart soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131, ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 \u015eamax\u0131dak\u0131 v\u0259h\u015filikl\u0259ri, \u0130r\u0259van quberniyas\u0131 \u0259razisind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131b. D\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi n\u0259zdind\u0259 x\u00fcsusi qurum yarad\u0131l\u0131b. 1919 v\u0259 1920-ci ilin mart ay\u0131n\u0131n 31-i iki d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n \u00fcmummilli mat\u0259m g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilib. \u018fslind\u0259 bu, az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 bir \u0259srd\u0259n art\u0131q davam ed\u0259n torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 prosesin\u0259 tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 siyasi qiym\u0259t verm\u0259k c\u0259hdi olub. Lakin Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutundan sonra h\u0259min proses dayand\u0131r\u0131l\u0131b, ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin sona q\u0259d\u0259r t\u0259hqiq edilm\u0259sinin v\u0259 ona m\u00fcvafiq siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t verilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131n\u0131b. Yaln\u0131z 80 il sonra &#8211; 1998-ci il mart\u0131n 26-da Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda\u201d F\u0259rmanda h\u0259min d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259r\u0259 adekvat siyasi qiym\u0259t verilib v\u0259 31 mart \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d elan edilib. F\u0259rmanda deyilirdi: \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n XIX-XX \u0259srl\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n b\u00fct\u00fcn faci\u0259l\u0259ri torpaqlar\u0131n\u0131n z\u0259bti il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunaraq, erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f, planl\u0131 sur\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin ayr\u0131-ayr\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. Bu hadis\u0259l\u0259rin yaln\u0131z birin\u0259 &#8211; 1918-ci il mart q\u0131r\u011f\u0131n\u0131na siyasi qiym\u0259t verm\u0259k c\u0259hdi g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisi kimi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 bu g\u00fcn onun ax\u0131ra q\u0259d\u0259r h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259diyi q\u0259rarlar\u0131n m\u0259ntiqi davam\u0131 olaraq soyq\u0131r\u0131m\u0131 hadis\u0259l\u0259rin\u0259 siyasi qiym\u0259t verm\u0259k borcunu tarixin h\u00f6km\u00fc kimi q\u0259bul edir\u201d.<br>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev 31 mart &#8211; \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d il\u0259 \u0259laq\u0259dar deyib: \u201cXalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri real faktlar, d\u0259lill\u0259r \u0259sas\u0131nda d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259, n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara \u00e7atd\u0131rmaq, saxta erm\u0259ni t\u0259bli\u011fat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f yalan t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri d\u0259yi\u015fdirm\u0259k, ona h\u00fcquqi-siyasi qiym\u0259t verdirm\u0259k n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tin olsa da, \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s bir i\u015f kimi bu g\u00fcn d\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 davam etdirilm\u0259lidir. Bu, soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131nxatir\u0259si qar\u015f\u0131s\u0131nda indiki n\u0259slin m\u00fcq\u0259dd\u0259s borcudur\u201d.<br>Son ill\u0259r bu sah\u0259d\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f ara\u015fd\u0131rmalar say\u0259sind\u0259 \u00e7oxlu sayda yeni faktlar v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r toplan\u0131b. Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 tap\u0131lan k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q bu faci\u0259nin qanl\u0131 epizodlar\u0131ndan biridir. 1918-ci ilin aprel-may aylar\u0131nda yaln\u0131z Quba q\u0259zas\u0131nda 167 k\u0259nd tamamil\u0259 m\u0259hv edilib. Quba soyq\u0131r\u0131m\u0131 m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 2007-ci il aprelin 1-d\u0259 \u0259razid\u0259 torpaq i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcl\u0259rk\u0259n a\u015fkar edilib. 2009-cu ild\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetinin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u201cQuba rayonunda k\u00fctl\u0259vi q\u0259tl qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 dair t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131\u201d t\u0259sdiq edilib, a\u015fkar olunmu\u015f k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razid\u0259 monumental xatir\u0259 kompleksinin ucald\u0131lmas\u0131 v\u0259 abadl\u0131q i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 q\u0259rara al\u0131n\u0131b. 2007-ci ilin iyulundan etibar\u0259n Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Arxeologiya v\u0259 Etnoqrafiya \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qda geni\u015f t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b, 2008-ci ilin sentyabr\u0131nda is\u0259 t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. T\u0259dqiqat n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n 1918-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259rin yerli dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi soyq\u0131r\u0131m\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. T\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin n\u0259tic\u0259si olaraq m\u0259zarl\u0131qda m\u00fcxt\u0259lif ya\u015f qruplar\u0131na aid 400-d\u0259n \u00e7ox insan c\u0259s\u0259dinin qal\u0131qlar\u0131 a\u015fkar edilib. Onlardan 50-d\u0259n \u00e7oxu u\u015faqlara,100-d\u0259n \u00e7oxu qad\u0131nlara, qalanlar\u0131 is\u0259 \u0259sas\u0259n ya\u015fl\u0131 ki\u015fil\u0259r\u0259 aiddir. M\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, m\u0259zarl\u0131qda az\u0259rbaycanl\u0131larla b\u0259rab\u0259r, Qubada y\u0131\u011fcam halda ya\u015fayan l\u0259zgi, y\u0259hudi, tat v\u0259 dig\u0259r etnik qruplar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259 amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259r\u0259k basd\u0131r\u0131l\u0131b.<br>\u018frazid\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksinin 2013-c\u00fc il sentyabr\u0131n 18-d\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olub. H\u0259min m\u0259rasimd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev deyib: \u201cSovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 t\u0259bii ki, tarix t\u0259hrif edildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259r bizd\u0259n gizl\u0259dilirdi. Uzun ill\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n qan\u0131n\u0131 ax\u0131dan quldurlar, &#8211; onlar\u0131n da m\u0259nfur adlar\u0131 orada g\u00f6st\u0259rilir, &#8211; \u015eaumyan v\u0259 onun kimil\u0259ri biz\u0259 q\u0259hr\u0259manlar kimi t\u0259qdim edilirdi. Hesab edir\u0259m ki, bu, b\u00f6y\u00fck faci\u0259dir. \u00c7\u00fcnki uzun ill\u0259r xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 amans\u0131zl\u0131qla v\u0259h\u015filik t\u00f6r\u0259d\u0259n \u00fcns\u00fcrl\u0259r sovet tarixind\u0259 q\u0259hr\u0259man kimi t\u0259qdim edilirdi, onlar\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 abid\u0259l\u0259r ucald\u0131l\u0131rd\u0131. Yaln\u0131z m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 biz h\u0259qiqi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdik. G\u00f6z\u0259l \u015f\u0259h\u0259rimizi, Bak\u0131m\u0131z\u0131 o abid\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259dik v\u0259 bu g\u00fcn o yerl\u0259rd\u0259 g\u00f6z\u0259l parklar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Sahil park\u0131 yarad\u0131l\u0131bd\u0131r. Y\u0259ni, tarix, \u0259dal\u0259t z\u0259f\u0259r \u00e7ald\u0131. Biz bu g\u00fcn \u00f6z tariximiz\u0259 qay\u0131d\u0131r\u0131q. Tarixin b\u00fct\u00fcn m\u0259qamlar\u0131n\u0131 bilirik, bilm\u0259liyik. G\u0259nc n\u0259sil d\u0259 bilm\u0259lidir ki, xalq\u0131m\u0131z ke\u00e7mi\u015fd\u0259 hans\u0131f\u0259lak\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131r\u201d.<br>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev 2018-ci il yanvar\u0131n 18-d\u0259 \u201c1918-ci il az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 100 illiyi haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b. S\u0259r\u0259ncamda deyilir: \u201c\u00dcz\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f tarixi faktlar 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda v\u0259 sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri qanl\u0131 aksiyalar\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131n daha geni\u015f v\u0259 faci\u0259 qurbanlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n qat-qat \u00e7ox oldu\u011funu s\u00fcbut etmi\u015fdir\u201d.<br>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sini daim \u0259ziz tutur, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 erm\u0259ni fa\u015fizminin i\u00e7 \u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu tarixi hadis\u0259l\u0259rd\u0259n ibr\u0259t g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"512\" height=\"512\" data-id=\"18706\" src=\"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18706\" srcset=\"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-1.jpg 512w, https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-1-480x480.jpg 480w, https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-1-320x320.jpg 320w, https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/unnamed-1-240x240.jpg 240w\" sizes=\"auto, (max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Soyq\u0131r\u0131m\u0131 unutmad\u0131q! 1813-c\u00fc v\u0259 1828-ci ill\u0259rd\u0259 imzalanm\u0131\u015f G\u00fcl\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 v\u0259 tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u0259sinin \u0259sas\u0131 qoyulub, sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 is\u0259 h\u0259min torpaqlar\u0131n \u00f6zg\u0259ninkil\u0259\u015fdirm\u0259 prosesin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 erm\u0259nil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si h\u0259yata ke\u00e7irilib.\u0130r\u0259van, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lan erm\u0259nil\u0259r orada ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131larla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 azl\u0131q t\u0259\u015fkil etm\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, \u00f6z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":18708,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-18702","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbrlr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18702"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18709,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18702\/revisions\/18709"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}