{"id":15267,"date":"2024-11-12T10:32:00","date_gmt":"2024-11-12T08:32:00","guid":{"rendered":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/?p=15267"},"modified":"2024-11-14T10:36:28","modified_gmt":"2024-11-14T08:36:28","slug":"12-noyabr-az%c9%99rbaycan-respublikasinin-konstitusiya-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/?p=15267","title":{"rendered":"12 noyabr -Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya g\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"225\" height=\"225\" src=\"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/2-2.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15269\" data-full-url=\"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/2-2.jpg\" data-link=\"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/?attachment_id=15269#main\" class=\"wp-image-15269\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/1918\">1918<\/a>\u2013<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/1920\">1920-ci ill\u0259rd\u0259<\/a>&nbsp;23 ay m\u00f6vcud olmu\u015f&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Az%C9%99rbaycan_Xalq_C%C3%BCmhuriyy%C9%99ti\">Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti<\/a>&nbsp;d\u00f6vl\u0259tin \u0259sas Qanununu q\u0259bul ed\u0259 bilm\u0259mi\u015fdi. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya qurulu\u015funun tarixi \u0259sas\u0259n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Sovet_Sosialist_Respublikalar%C4%B1_%C4%B0ttifaq%C4%B1\">SSR\u0130<\/a>-nin t\u0259rkibind\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vr\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Konstitusiya komissiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 layih\u0259si haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. 1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f referendumda se\u00e7icil\u0259rin 86 faizi i\u015ftirak etmi\u015f v\u0259 onlar\u0131n 91,9 faizi Konstitusiyan\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sinin lehin\u0259 s\u0259s vermi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259tin \u018fsas Qanunu 1995-ci il noyabr\u0131n 27-d\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Konstitusiya q\u0259bul edil\u0259n g\u00fcn \u2013 noyabr\u0131n 12-d\u0259 respublika parlamentin\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u00e7oxpartiyal\u0131 sistem \u0259sas\u0131nda demokratik se\u00e7kil\u0259r d\u0259 ke\u00e7irildi. \u0130lk Konstitusiyan\u0131n milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq, Ulu \u00d6nd\u0259r&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Heyd%C9%99r_%C6%8Fliyev\">Heyd\u0259r \u018fliyev<\/a>in 1996-c\u0131 il 1 noyabr tarixli F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n h\u0259r il noyabr\u0131n 12-si Konstitusiya G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 demokratik, h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesin\u0259 h\u00fcquqi baza yaratd\u0131 v\u0259 onun inki\u015faf\u0131na g\u00fccl\u00fc t\u0259kan verdi, hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u0259sas prinsipl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi. \u0130nsan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n, azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sini qanunvericilik, icra v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00fcmd\u0259 v\u0259zif\u0259 olaraq qoydu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u018fsas Qanunda d\u00f6vl\u0259tin m\u00fcst\u0259qilliyini, suverenliyini v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qorumaq, c\u0259miyy\u0259tin demokratikl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f&nbsp;c\u0259miyy\u0259tinin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131na nail olmaq, qanunlar\u0131n aliliyini t\u0259min ed\u0259n h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t qurmaq, bazar iqtisadiyyat\u0131na xas olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin formala\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k&nbsp; kimi nailiyy\u0259tl\u0259r t\u0259sbit olunmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Konstitusiyan\u0131n 158 madd\u0259sind\u0259n 48-i bilavasit\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131na v\u0259&nbsp;onlar\u0131n t\u0259minatlar\u0131na h\u0259sr edilmi\u015fdir. Bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq h\u00fcquqi s\u0259n\u0259dl\u0259r Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n insan h\u00fcquq v\u0259&nbsp;azadl\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259sbit ed\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0259slinin&nbsp;\u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. \u018fsas Qanunumuzda dilind\u0259n, dinind\u0259n, irqi m\u0259nsubiyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259&nbsp;azadl\u0131qlar\u0131 geni\u015f&nbsp;t\u0259sbit olunmu\u015fdur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00d6t\u0259n&nbsp; ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rinin yaratd\u0131\u011f\u0131 z\u0259rur\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r edilib. 2002-ci il avqustun 24-d\u0259 referendum yolu il\u0259 Konstitusiyan\u0131n 24 madd\u0259sind\u0259 29, 2009-cu il mart\u0131n 18-d\u0259 is\u0259 25 madd\u0259y\u0259 30-dan art\u0131q \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklik olunub. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin sosial-iqtisadi bazas\u0131n\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259n, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131na daha etibarl\u0131 t\u0259minat verilm\u0259sind\u0259n, sosial d\u00f6vl\u0259t prinsipl\u0259rini t\u0259sbit etm\u0259k imkanlar\u0131n\u0131n daha da geni\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259n ir\u0259li g\u0259lirdi. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 2016-c\u0131 il sentyabr\u0131n 26-da ke\u00e7irilmi\u015f referendumla Konstitusiyada \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259f\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilib. Konstitusiyan\u0131n 29 madd\u0259sind\u0259 edil\u0259n 41 \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklik m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259, ali d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti, m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n v\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rin i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259, insan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n daha s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259min edilm\u0259sin\u0259, h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rin m\u0259suliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;Sevindirici hald\u0131r ki, M\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ordumuz t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 olan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f 44 G\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131ndan azad edil\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc t\u0259min olunmu\u015f,&nbsp; ata-baba yurdundan did\u0259rgin sal\u0131nm\u0131\u015f bir milyondan \u00e7ox soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n konstitusion h\u00fcququ b\u0259rpa edilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Xalq\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fcz\u0259rind\u0259 M\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m Z\u0259f\u0259ri say\u0259sind\u0259 art\u0131q ikinci ildir ki, 12 noyabr Konstitusiya G\u00fcn\u00fc \u00f6lk\u0259mizin h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n &nbsp;daha sevincl\u0259,&nbsp; q\u00fcrurla v\u0259 iftixar hissi il\u0259 qeyd edilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi,&nbsp;1918\u20131920-ci ill\u0259rd\u0259&nbsp;23 ay m\u00f6vcud olmu\u015f&nbsp;Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti&nbsp;d\u00f6vl\u0259tin \u0259sas Qanununu q\u0259bul ed\u0259 bilm\u0259mi\u015fdi. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya qurulu\u015funun tarixi \u0259sas\u0259n&nbsp;SSR\u0130-nin t\u0259rkibind\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vr\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Konstitusiya komissiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 layih\u0259si haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. 1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f referendumda se\u00e7icil\u0259rin 86 faizi i\u015ftirak etmi\u015f v\u0259 onlar\u0131n 91,9 faizi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":15269,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-15267","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbrlr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15267","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15267"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15267\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15270,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15267\/revisions\/15270"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}