{"id":7519,"date":"2020-03-20T10:07:30","date_gmt":"2020-03-20T08:07:30","guid":{"rendered":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/?p=7519"},"modified":"2020-03-20T10:08:05","modified_gmt":"2020-03-20T08:08:05","slug":"g%c9%99ldi-bahar-bayrami","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/?p=7519","title":{"rendered":"g\u0259ldi bahar bayram\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u0259bi\u0259tin oyanmas\u0131 Novruz il\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 h\u0259tta Novruzun g\u0259li\u015fin\u0259 bir ay qalm\u0131\u015f bu bayram\u0131 \u00e7ox t\u0259nt\u0259n\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 qeyd edir. Bel\u0259 ki, h\u0259r h\u0259ft\u0259nin \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 ax\u015fam\u0131 \u00f6z ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcvafiq olaraq &#8211; Su, Od, Torpaq v\u0259 Yel \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si (ilax\u0131r v\u0259 ya bayram \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si) qeyd edilir. Xalq deyiml\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ilk \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 su v\u0259 su m\u0259nb\u0259l\u0259ri yenil\u0259nir v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131r, ikinci \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 odun, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 torpa\u011f\u0131n, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 is\u0259 k\u00fcl\u0259yin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 a\u011faclarda tumurcuqlar c\u00fcc\u0259rir v\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar yaz\u0131n g\u0259li\u015find\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Novruz bayram\u0131 q\u0259dim ad\u0259tl\u0259r v\u0259 oyunlarla \u00e7ox z\u0259ngindir. Q\u0259dim ad\u0259tl\u0259r\u0259 misal olaraq &#8220;X\u0131d\u0131r \u0130lyas&#8221;\u0131 (m\u0259hsuldarl\u0131q, \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259 simvolu), &#8220;Kos-kosa&#8221; \u0259yl\u0259nc\u0259li meydan oyununu v\u0259 fal a\u00e7man\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<p>Od il\u0259 ba\u011fl\u0131 maraql\u0131 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r var. Odlar diyar\u0131 Az\u0259rbaycan ocaqla ba\u011fl\u0131 z\u0259ngin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 malikdir v\u0259 bu, t\u0259mizl\u0259nm\u0259, yenil\u0259nm\u0259 \u0259lam\u0259tidir. Ax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 &#8211; Novruz bayram\u0131n\u0131n son \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si &#8211; b\u00f6y\u00fckd\u0259n ki\u00e7iy\u0259 h\u0259r k\u0259s tonqal \u00fcst\u00fcnd\u0259n tullanmal\u0131d\u0131r. H\u0259m d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, bir tonqal\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259n yeddi d\u0259f\u0259, yaxud yeddi tonqal\u0131n h\u0259r birinin \u00fcz\u0259rind\u0259n bir d\u0259f\u0259 tullanmaq laz\u0131md\u0131r. Odun \u00fcz\u0259rind\u0259n tullananlar bu s\u00f6zl\u0259ri dem\u0259lidirl\u0259r: &#8220;A\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131m-u\u011furlu\u011fum odlara&#8221;. Tonqal\u0131 he\u00e7 vaxt su il\u0259 s\u00f6nd\u00fcrm\u0259k olmaz. Tonqal\u0131n \u00f6z\u00fc s\u00f6n\u0259nd\u0259n sonra g\u0259nc q\u0131zlar v\u0259 o\u011flanlar tonqal\u0131n k\u00fcl\u00fcn\u00fc toplayaraq evd\u0259n uza\u011fa at\u0131rlar. Bu o anlama g\u0259lir ki, ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin tonqalda yanan b\u00fct\u00fcn u\u011fursuzluqlar\u0131 k\u00fcl il\u0259 birlikd\u0259 uzaqla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Su il\u0259 t\u0259mizl\u0259nm\u0259 suyun real \u0259lam\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Su il\u0259 \u0259laq\u0259li \u0259n\u0259n\u0259 Az\u0259rbaycanda yeni ill\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yeni ild\u0259 bulaq v\u0259 \u00e7ay\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259n tullanmaq o anlama g\u0259lir ki, s\u0259n \u00f6t\u0259nilki g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 yudun. Bundan \u0259vv\u0259l \u00f6t\u0259n ilin son gec\u0259si yatmazdan qabaq insanlar bir-biril\u0259rini sulay\u0131rlar. Deyirl\u0259r ki, Novruzun son \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sinin gec\u0259si \u00e7aylar v\u0259 bulaqlar dayan\u0131r, h\u0259tta a\u011faclar torpa\u011fa \u0259yilir. \u018fg\u0259r kims\u0259 h\u0259min bayram gec\u0259si o sudan i\u00e7s\u0259, n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259c\u0259k. Novruz bayram\u0131n\u0131n \u0259n ali m\u0259qam\u0131 k\u00f6hn\u0259 ilin ixtiyar\u0131 yeni il\u0259 verm\u0259si zaman\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/images-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7520\" width=\"354\" height=\"195\"\/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259bi\u0259tin oyanmas\u0131 Novruz il\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 h\u0259tta Novruzun g\u0259li\u015fin\u0259 bir ay qalm\u0131\u015f bu bayram\u0131 \u00e7ox t\u0259nt\u0259n\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 qeyd edir. Bel\u0259 ki, h\u0259r h\u0259ft\u0259nin \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 ax\u015fam\u0131 \u00f6z ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcvafiq olaraq &#8211; Su, Od, Torpaq v\u0259 Yel \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si (ilax\u0131r v\u0259 ya bayram \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si) qeyd edilir. Xalq deyiml\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ilk \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 su v\u0259 su m\u0259nb\u0259l\u0259ri yenil\u0259nir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":7521,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7519","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sas"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7519"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7523,"href":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7519\/revisions\/7523"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7521"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/xdf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}